Kedi Yolu Standartları
İş güvenliği uzmanı ve proje mühendisi için kedi yolu kuralları tek sayfada.
Kedi yolu (yürüme yolu) için iş güvenliği uzmanı, proje mühendisi ve müteahhit aynı soruyu sorar: hangi standart, hangi ölçü, hangi yük, korkuluk ne zaman zorunlu? Bu rehber kedi yolunu mevzuat ve standart tarafından anlatır: TS EN ISO 14122 serisi, İSG yönetmeliği, kabul kontrolleri ve şartname örneği. İmalat ve fiyat teklifle; malzeme listeleri için ürünler.
Kedi yolunu tanımlayan standartlar
| Belge | Kapsam | Kedi yolu için hüküm |
|---|---|---|
| TS EN ISO 14122-1 | Sabit erişim araçları — seçim | Eğime göre araç: ≤ 10° yürüme yolu, 10–20° rampa/basamaklı yol, 20–45° merdiven |
| TS EN ISO 14122-2 | Çalışma platformu ve yürüme yolu | Serbest genişlik ≥ 600 mm (tek yön), 800 mm (çift yön); baş yüksekliği ≥ 2.100 mm; döşeme yükü ≥ 2 kN/m², 1,5 kN nokta; sehim ≤ L/200 |
| TS EN ISO 14122-3 | Merdiven ve korkuluk | Korkuluk 1.100 mm, ara kuşak ≤ 500 mm boşluk, etek ≥ 100 mm, yatay yük 0,3 kN/m (ağır 1 kN/m) |
| İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (Ek-II 4) | Yüksekte çalışma | Düşme yüksekliği > 50 cm'de toplu koruma (korkuluk) önceliği |
| Yapı İşlerinde İSG Yönetmeliği (Ek-4, madde 55–60) | Çatı işleri | Kırılgan çatı örtüsünde yürüme yolu / kedi yolu zorunlu |
| TS EN 1991-1-1 | Yük kabulleri | Kategori H (erişilebilir çatı, yalnız bakım) 0,4–1 kN/m²; kedi yolu üstünde 2 kN/m² |
| TS EN ISO 1461 | Galvaniz | Kaplama kalınlığı (55–85 µm) |
Eğime göre hangi araç: yol, rampa, merdiven
ISO 14122-1 eğim aralıkları: 0–10° yürüme yolu (düz döşeme), 10–20° rampa (kaymaz döşeme, %10 üstünde çıtalı), 20–45° merdiven, 45–75° dik merdiven, 75–90° dikey merdiven (kafesli). Trapez çatıda %10 (≈ 6°) eğimde düz kedi yolu, %20 (≈ 11°) üstünde basamaklı yol gerekir. Sandviç panel çatı eğimleri (%7–15) çoğunlukla düz yol sınırındadır.
Korkuluk ne zaman zorunlu
Düşme yüksekliği 500 mm'yi aştığında ve toplu koruma (korkuluk, kapama) mümkünse kişisel koruyucu (emniyet kemeri hattı) yerine korkuluk esastır. Çatı kedi yolunda korkuluk: güzergâh çatı kenarına 2 m'den yakınsa, ışıklık/kırılgan alan yanındaysa ya da eğim %10'u aşıyorsa; iç bölgede düz güzergâhta yalnız etek sacı + yatay yaşam hattı kabul edilir (risk değerlendirmesiyle). Korkuluk ölçüsü: üst kuşak 1.100 mm, ara kuşak ≤ 500 mm boşluk, etek 100 mm, dikme aralığı ≤ 1.500 mm.
Kabul kontrolleri (teslim tutanağı)
- Serbest genişlik ≥ 600/800 mm, korkuluk iç yüzünden.
- Döşeme: göz ≤ 35 mm, kayma sınıfı ≥ R11, sehim deneme yükünde ≤ L/200.
- Korkuluk: yükseklik 1.100 ±20 mm, 0,3 kN/m yatay yükte kalıcı deformasyon yok.
- Etek sacı 100 mm, döşemeden ≤ 10 mm boşluk.
- Ayak/aşık bağlantısı: vida tork ve conta; sandviç panelde yük dağıtma plakası.
- Galvaniz: ISO 1461 kalınlık ölçümü, kaynak yerlerinde onarım boyası.
- İşaretleme: azami yük levhası, güzergâh başında.
Şartname örneği
"Çatı kedi yolu TS EN ISO 14122-2/-3'e uygun; serbest genişlik 600 mm; döşeme sıcak daldırma galvanizli kaynaklı ızgara 25×3 mm lama, 34×38 mm göz, P2 yük sınıfı (2,5 kN/m²) 1.200 mm mesnet aralığı; taşıyıcı 50×50×3 mm galvaniz kutu profil; korkuluk Ø42,4×2,5 mm galvaniz boru, üst kuşak 1.100 mm, ara kuşak 550 mm, etek 100 mm; ayaklar hadve sırtına oturan galvaniz U profil, aşığa 6,3 mm EPDM contalı vida ile, aralık ≤ 1.200 mm; tüm çelik TS EN ISO 1461 (≥ 70 µm); azami yük levhası ile teslim."
Sık sorulan sorular
Kedi yolu hangi standarda göre yapılır?
TS EN ISO 14122-2 (yürüme yolu ve platform) ve 14122-3 (korkuluk); çatıda ayrıca Yapı İşlerinde İSG Yönetmeliği Ek-4 kırılgan çatı hükümleri.
Kedi yolu genişliği yönetmelikte kaç?
ISO 14122-2: tek yönlü geçişte 600 mm, çift yön ya da ekipman taşıma 800 mm; istisnai kısa geçişlerde 500 mm'ye izin verilir.
Korkuluksuz kedi yolu yasal mı?
Düşme yüksekliği 50 cm altında ya da çatı kenarına 2 m'den uzak düz güzergâhta risk değerlendirmesiyle etek sacı + yaşam hattı kabul edilebilir; kenar ve ışıklık yanında korkuluk zorunludur.
Kedi yolu döşeme yükü kaç kN/m²?
ISO 14122-2 minimum 2 kN/m² yayılı ve 1,5 kN nokta (200×200 mm); ekipman taşınan yollarda 3 kN/m² ve üstü projeyle belirlenir.
Çatı eğimi kaç dereceden sonra kedi yolu basamaklı olur?
10°'den (≈ %18) sonra rampa/basamaklı yol, 20°'den sonra merdiven; %10 eğimli trapez çatıda düz kedi yolu yeterlidir.